Türkmen dili زبان ترکمنی Turkmen language

Türkmen dili زبان ترکمنی Turkmen language

یادگیری زبان ترکمنی برای انگلیسی و فارسی زبانها Learning Turkmen language for English and Persian speakers
Türkmen dili زبان ترکمنی Turkmen language

Türkmen dili زبان ترکمنی Turkmen language

یادگیری زبان ترکمنی برای انگلیسی و فارسی زبانها Learning Turkmen language for English and Persian speakers

پسوندهای مالکیت در زبان ترکمنی Possessive Suffixes in Turkmen language

Possessive Suffixes پسوندهای مالکیت  Degişlilik goşulmasy


In Turkmen, the suffix "" is added to indicate possession.


در ترکمنی پسوند «» برای نشان دادن مالکیت اضافه می شود.

Pronouns ضمایر                                               Spoken محاوره

Men + iň   →  My مال من                      Meň

Sen + iň  → Your مال تو                       Seň

Ol = O + nuň  → His/her/its مال او       Oň

Biz + iň  → Our مال ما                          Biziň

Siz + iň  → Your مال شما                       Siziň 

Olar + yň  → Their مال آنها                   Olaň


The genitive case is used to indicate possession, much like “my car,” “her dog,” or “the teacher’s desk.” But in Turkmen, a suffix is ​​added to the possessive after the pronoun or noun.

حالت مالکیت برای نشان دادن مالکیت استفاده می‌شود، مانند «ماشین من»، «سگ او» یا «میز معلم». اما در ترکمنی به مالکیت بعد از ضمیر یا اسم نیز پسوندی اضافه می شود.

Meň kakam 

(my father مادر من) 

Biziň ejemiz 

(our mother مادر ما)

Şäheriň hassahanasy 

(the city’s hospital بیمارستان شهر)

Mugallym depderi 

(the teacher’s notebook دفتر معلم) 

Kompaniýaň prezidenti 

(the president of the company رئیس شرکت) 

Bananyň bahasy 

(the price of bananas قیمت موز) 

Mähriniň jorasy 

(Mahri’s friend دوست مهری) 

Çarynyň kakasy 

(Chary’s father پدر چاری)


Vowel ending ختم به مصوت

Meň: -m kakam, ejem

Seň: kakaň, ejeň

Oň: -sy/-si kakasy, ejesi

Biziň: -myz /miz kakamyz, ejemiz

Siziň: -ňyz/-ňiz kakaňyz, ejeňiz

Olaň: -sy/-si kakasy, ejesi


Consonant ending ختم به صامت

Meň: -ym/-im/-um/-üm maşynym, itim, öyüm

Seň: -yň/-iň/-uň/-üň maşyn, it, öyüň

Oň: -y/-i maşyny, iti, öyi 

Biziň: -ymyz/-imiz/-umyz/-ümiz maşynymyz, itimiz, öyümiz 

Siziň: -yňyz/-iňiz/-uňyz/-üňiz maşynyňyz, itiňiz, öyüňiz

Olaň: -y/-i maşyny, iti, öyi


The genitive participle is often omitted in speech since the suffix alone indicates possession:

ضمایر مالکیت غالباً در گفتار حذف می شود زیرا پسوند به تنهایی نشان دهنده مالکیت است:

Men kakam geldi. = Kakam geldi.

My father came.پدرم آمد

Siz kitabyňyz gyzykly.= Kitabyňyz gyzykly.

Your book is interesting.کتابت جالبه

Biz maşgalamyz uly.= Maşgalamyz uly.

Our family.خانواده ما بزرگ است



نظرات 1 + ارسال نظر
Palatal singarmonizm پنج‌شنبه 7 تیر 1403 ساعت 02:11

Palatal singarmonizm - çekimli sesleriň ýogynlyk-inçelik taýdan sazlaşygy

Türkmen diliniň sözlük
sostawyndaky sözler esasan inçe-ýogynlyk taýdan sazlaşyp gelýärler, ýagny sözüň ilki bognundaky çekimli ses inçe bolsa, ol sözüň soňky bogunlarynyň çekimlileriniň hemmesi-de inçe, meselem, jö-wen (jöwen); eger sözüň ilki bognunyň çekimlisi ýogyn bolsa, ol sözüň soňky bogunlaryndaky çekimlileriniň hemmesi hem ýogyn bolup gelýär, meselem, o-ba (oba). Ine muňa bolsa çekimli sesleriň ýogynlyk-inçelik taýdan sazlaşygy diýilýär. Bu sazlaşyk düýp sözlere goşulýan goşulmalarda-da köplenç ýagdaýlarda saklanýar.

iş-çi-ler-iň-ki (işçileriňki), kolhoz-çy-lar (kolhozçylar).

Türkmen diliniň sözlük sostawyna dürli wagtlarda başga dillerden bir topar sözler giripdir. Olaryň köpüsi wagtyň geçmegi bilen özleriniň asyl çeşmesinden daşlaşyp, türkmen diliniň içki ösüş kanunlary esasynda birnäçe üýtgeşmelere sezewar bolupdyrlar, türkmen diline has bolan sesleriň ýogynlyk-inçelik taýdan sazlaşmak düzgünine-de doly suratda tabyn bolupdyrlar. Şunuň bilen birlikde, başga dillerden türkmen diliniň sözlük sostawyna geçen ençeme sözleriň bu düzgünden, ýagny sesleriň ýogynlyk-inçelik taýdan sazlaşmak düzgüninden çykýandygyny hem aýtmak gerek. Beýle sözler bolsa esasan arap, eýran dillerinden we rus diliniň sözlük sostawyndan geçen sözlerdir.

Eýran dillerinden geçen sözlere birnäçe mysal: eýwan, diwar, kärhana, mähriban, merdana we başgalar.

Arap dilinden geçen sözlere käbir mysal: esas, emma, kitap, meşgul, jemagat, edebiýat, metbugat, tebigat we başgalar.

Rus diliniň sözlük sostawyndan geçen rus we gaýry dilleriň sözlerine mysal: admiral, radio, telefon, teplowoz, pianino we başgalar.

Ýokardakylardan başga-da söz ýasaýjy goşulmalaryň birnäçesi ýogynlyk-inçelik taýdan sazlaşmak düzgünine boýun egmeýärler, ýagny olar goşulan sözleriniň ýogyn-inçeligi bilen ylalaşman, hemme söze bir meňzeş görnüşde goşulýarlar.

Az sanly şeýle goşulmalaryň sazlaşmazlygyna garamazdan, türkmen dilindäki beýleki ähli goşulmalar goşulýan sözüniň inçe-ýogynlygyna eýerip goşulýarlar, ýagny goşulýan sözleriniň çekimlisi inçe bolsa, inçe çekimlili, goşulýan sözleriniň çekimlisi ýogyn bolsa hem, ýogyn çekimlili goşulma goşulýar. Goşulmalaryň goşulýan sözleri garyşyk çekimlili bolanda bolsa, olaryň soňky bogunlaryndaky gelen çekimli sese eýerdilip, degişli affiksler goşulýar. Olaryň soňky bognunyň çekimlisi inçe bolsa, inçe çekimlili, ýogyn bolsa hem, ýogyn çekimlili goşulma goşulýar. Diýmek, türkmen diliniň orfografik kadalary öwrenilen-de, palatal singarmonizm kadasynyň-da göz öňünde tutulmagy uly ähmiýete eýe bolýar.

برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد